Zanim w sobotę o 19:00 w Atlas Arenie rozlegnie się pierwszy gwizdek, warto zadać pytanie, od którego wszystko się zaczęło: kiedy właściwie Płock po raz pierwszy zmierzył się z Kielcami?
Gdańsk, luty 1972. Trzecioligowiec kontra faworyt
Odpowiedź znalazł Michał Kublik, który na potrzeby swojej książki „Złota Drużyna” przekopał archiwa obu klubów. Najstarszy udokumentowany oficjalny mecz obu drużyn to ćwierćfinał Pucharu Polski rozegrany 19 lutego 1972 roku podczas turnieju w Gdańsku. Grająca wówczas w trzeciej lidze Wisła Płock trenera Stanisława Sulińskiego nie miała nic do stracenia przeciwko drugoligowej Iskrze Kielce - i niewiele brakowało, a sprawiłaby sensację. O porażce 19:23 zadecydowała fatalna pierwsza połowa, przegrana aż 7:14. Po zmianie stron inicjatywa należała już do Płocczan, ale strat nie udało się odrobić. Najwięcej bramek dla Wisły rzucili tego dnia Krzysztof Starzyński (8) i Ryszard Fronczak (5).
Co ciekawe, wcześniejszych śladów rywalizacji o stawkę autor nie odnalazł - możliwe więc, że tamten mecz w Gdańsku był naprawdę pierwszym oficjalnym starciem obu klubów w rozgrywkach ZPRP.
Telegram drukowanymi literami
Lata 70. to w wykonaniu obu klubów przede wszystkim turnieje towarzyskie i ożywiona korespondencja, której kopie trafiły do książki. W 1973 roku już po powstaniu Korony Kielce (z połączenia Iskry i SHL), wiceprezes do spraw piłki ręcznej Leszek Musiał wysłał do Płocka telegram z zaproszeniem na mecze w Kielcach - pisany, jak to telegram, drukowanymi literami i bez polskich znaków. Rok później prezes Ryszard Bajer zapraszał już oficjalnym pismem na turniej o Puchar Prezesa WFS.
W lutym 1975 roku oba zespoły spotkały się we Włocławku na turnieju z okazji 30-lecia wyzwolenia Płocka. Tak, we Włocławku: Wisła nie miała jeszcze wtedy własnej hali i swoje "domowe" imprezy organizowała u sąsiadów. W finale Korona pokonała Wisłę 24:18. Był to ostatni raz, kiedy Płocczanie występowali w roli gospodarza poza swoim miastem, bo wiosną tego samego roku wydarzyło się coś znacznie ważniejszego: oba kluby wywalczyły pierwszy w historii awans do I ligi, a w październiku 1975 roku Wisła doczekała się hali Chemika, domu płockiej ręcznej na długie lata.
Pierwsze mecze o punkty
Historyczne pierwsze spotkanie o ligowe punkty odbyło się 18 października 1975 roku w Kielcach. Korona wygrała 26:22, a ówczesna prasa tłumaczyła słabszy występ gości między innymi... 23-stopniowym upałem w hali, podczas gdy w płockim obiekcie temperatura nie przekraczała 14 stopni. W rewanżu, w marcu 1976 roku, Wisła odrobiła straty z 6:12 i wygrała u siebie 24:23, a Krzysztof Starzyński otrzymał specjalny upominek za zdobycie 300. bramki w ekstraklasie.
Debiutancki sezon obu beniaminków w elicie zakończył się zresztą spadkiem, a regularna rywalizacja wróciła na dobre po awansie Wisły w 1987 roku. Od tamtej pory Płock i Kielce grają ze sobą nieprzerwanie: w lidze, Pucharze Polski, a w ostatnich dekadach także w Lidze Mistrzów i Superpucharze. Michał Kublik doliczył się blisko 200 oficjalnych meczów - i wszystkie zebrał w tabeli zamykającej rozdział.
17 kwietnia 1993. Mecz "zero"
Sama nazwa "Święta Wojna" nie wzięła się jednak z lat 70. Punktem zwrotnym był ligowy mecz rozegrany 17 kwietnia 1993 roku w hali Chemika. Petrochemia Płock pokonała Iskrę Kielce 23:17, ale wynik zapamiętano najsłabiej. Już w trzeciej minucie na parkiecie wylądowała petarda i sędziowie przerwali grę; po przerwie huknęła kolejna, a kibice z sektora, z którego ją rzucono, musieli opuścić halę. W 44. minucie doszło do brutalnego faulu Krzysztofa Kisiela na Zbigniewie Robercie - kielecki rozgrywający doznał ciężkiego urazu barku i przedwcześnie zakończył sezon, a sprawca obejrzał czerwoną kartkę. Parkiet z kontuzją opuścił także Wiesław Michalski.
Tamto spotkanie obrosło legendą. Ówczesny zawodnik Iskry Dariusz Wcisło nazywał faul bezsensownym i paskudnym, kieleccy kibice długo nie mogli Kisielowi wybaczyć, a sam zainteresowany po latach przyznał wprost: "Mogę wziąć to na siebie" - tłumacząc, że był młodym zawodnikiem, który chciał udowodnić swoją wartość, i zaprzeczając premedytacji. Potrzeba było jeszcze kilku starć o medalową stawkę, by określenie "Święta Wojna" na stałe weszło do języka kibiców i dziennikarzy. Ale to właśnie od meczu z kwietnia 1993 roku wszystko się zaczęło.
Sobota, Łódź, rozdział kolejny
Współczesna odsłona rywalizacji dorównuje tamtym emocjom. W minionym sezonie każde starcie miało swoją dramaturgię: w lidze Płock ograł Kielce po rzutach karnych 32:31, w Kaliszu wygrał z Kielcami półfinał Pucharu Polski 30:25, a dzień później pokonał w finale PGE Wybrzeże Gdańsk i sięgnął po czternasty krajowy puchar. Industria odpowiedziała z nawiązką w finale play-off: wygrała serię 2:0, najpierw dokładnie tym samym wynikiem 30:25 w Płocku, a potem 36:27 w Hali Legionów, i wróciła na mistrzowski tron po dwóch latach.
Bilans samego Superpucharu to 1:1: w 2024 roku w Łodzi wygrał Płock, rok temu Kielce po rzutach karnych sięgnęły po to trofeum po raz pierwszy. Sobotni mecz będzie więc i rewanżem, i grą o prowadzenie w superpucharowym bilansie - a do tego pierwszym oficjalnym sprawdzianem przebudowanych składów. W Kielcach nie ma już braci Dujszebajewów, za to między słupkami stanie Dejan Milosavljev, a w Płocku po odejściu Torbjorna Bergeruda i przyjściu Frederika Bjerre też wciąż wiele znaków zapytania.
Początek meczu mężczyzn w sobotę 29 sierpnia o 19:00 w Atlas Arenie (transmisja w Polsacie Sport 2 i Polsat Box Go). Wcześniej, o 15:00, o Superpuchar zagrają panie: KGHM Zagłębie Lubin i PGE MKS El-Volt Lublin.
"Złota Drużyna" - skąd to wszystko wiemy?
Ten tekst powstał we współpracy z Michałem Kublikiem, którego książka "Złota Drużyna" opowiada historię płockiej piłki ręcznej z mistrzowską Petrochemią 1995 na czele. Rozdział poświęcony rywalizacji z Kielcami to kopalnia unikalnych archiwaliów: kopie oryginalnych pism i telegramów z lat 70., zaproszenia na turnieje, autentyczne protokoły meczowe oraz kompletna tabela blisko 200 oficjalnych pojedynków obu klubów - od ligi z 1975 roku, przez Puchar Polski od 1972, po Ligę Mistrzów i ostatnie Superpuchary.
Książka "Złota Drużyna" dostępna jest na stronie sklep.rmixx.pl, a wydanie elektroniczne na naffy.io/michal-kublik. Dla kibiców, którzy chcą wiedzieć, o co naprawdę toczy się gra w sobotę w Łodzi, trudno o lepszego przewodnika.
Współpraca: Michał Kublik (fragmenty i ustalenia z książki "Złota Drużyna" za zgodą autora)
fot. Dariusz Salwa
