Międzynarodowa Federacja Piłki Ręcznej (IHF) prowadzi cykl rozmów z legendami piłki ręcznej plażowej z czterech kontynentów, którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy zakończyli karierę w kadrach narodowych. Tym razem głos zabrał urodzony w Los Angeles Ebiye Udo-Udoma, który po raz ostatni zagrał w barwach USA podczas mistrzostw świata w 2024 roku w Chinach. Poza sportem kontynuuje pracę jako twórca treści w mediach społecznościowych.
Jak to się zaczęło
– Odkryłem piłkę ręczną plażową w 2014 roku, kiedy niektórzy moi koledzy z reprezentacji w hali grali w American Open Beach Handball Championships w Gulf Shores w stanie Alabama – wspomina Udo-Udoma. – Nie mogłem tam pojechać, ale kilku zawodników powiedziało mi później, że mam umiejętności, które sprawdziłyby się w tym sporcie.
Rok później rozegrał swój pierwszy mecz na tym samym turnieju, zaproszony przez Willarda Johnsona. Obaj zostali kolegami z kadry od 2016 aż do 2024 roku, a później także partnerami w innej dyscyplinie The World Games – korfballu plażowym.
Przełom nastąpił w 2016 roku na mistrzostwach panamerykańskich w Wenezueli, gdzie zdobył złoty medal. – Kilka moich bramek z tego turnieju stało się viralowych w mediach społecznościowych. To dało początek temu, co ostatecznie przekształciło się w moją personę @HandballNinja – opowiada.
Wszechstronność na najwyższym poziomie
Przez prawie dekadę kariery międzynarodowej Udo-Udoma rozegrał ponad 100 meczów w 20 krajach. Początkowo grał jako prawe i lewe skrzydło, potem przeszedł na pozycję rozgrywającego i środkowego rozgrywającego w ataku. W obronie pełnił różne role, a w 2024 roku był głównym bramkarzem amerykańskiej kadry podczas rzutów karnych.
– Grałem tam, gdzie poprosił mnie trener Michael Hinson. Jako obunożny zawodnik byłem wszechstronny i na najwyższym poziomie zagrałem przynajmniej raz na każdej pozycji – podkreśla.
32-latek zwraca uwagę na ewolucję taktyczną tej dyscypliny. – Gdy zaczynałem, większość obrońców nie opuszczała pola bramkarza podczas rzutów karnych. Teraz krótsi, zwinni obrońcy jak Andre Luiz Oliveira z Brazylii czy Adria Ortola z Hiszpanii regularnie pełnią tę rolę – mówi. Zmienił się też styl gry: kiedyś środkowy rozgrywający nosił koszulkę specjalisty, dziś większość drużyn gra ze specjalistą na skrzydle.
Koniec pewnej epoki
Decyzję o zakończeniu kariery w kadrze Udo-Udoma podjął w listopadzie 2024 roku. – Kiedy rok się zaczął, nie myślałem, że będzie to mój ostatni sezon. Czasem życie daje ci wykluczenie, na które nie zasłużyłeś – metaforycznie rzecz ujmując – i po prostu musisz pokornie zejść z boiska i skierować uwagę na następny mecz swojego życia – wyjaśnia.
Od czasu zakończenia kariery w reprezentacji udało mu się wiele osiągnąć: zorganizował klinikę piłki ręcznej w Nigerii (ojczyźnie jego rodziców), wrócił do gry w hali po pięcioletniej przerwie i w składzie California Eagles zdobył mistrzostwo kontynentalnej konfederacji NACHC, co dało mu możliwość gry na mistrzostwach świata klubów w Egipcie. Tam zmierzył się z mistrzem Ligi Mistrzów EHF, SC Magdeburg, przeciwko któremu strzelił dwa gole.
Zagrał także w EHF Beach Handball Champions Cup w Portugalii i pracował jako korespondent podczas The World Games 2025, relacjonując finały piłki ręcznej plażowej.
Życie z samochodu
Jedną z najbardziej niezwykłych historii z kariery Amerykanina jest fakt, że przez pierwsze dwa lata gry w kadrze... mieszkał w samochodzie w południowej Kalifornii.
– Zostawiałem auto w pobliżu parkingu supermarketu, który nie wystawiał mandatów w dni, kiedy wyjeżdżałem na zgrupowania – wspomina. – Gdy wróciliśmy z Wenezueli w 2016 roku, asystent trenera i menedżer podwieźli mnie do mojego auta, które było wypełnione po brzegi moimi rzeczami. Zanim podeszli zbyt blisko, wysiadłem i powiedziałem, że resztę drogi przejdę pieszo.
Menedżer zauważył wtedy, że tak dużym autem można by przewozić bramki treningowe drużyny. – Roześmiałem się w duchu, bo nie wiedzieli, że to był mój „dom" i że w tym Volvo było tyle bagaży, że bycie gościem od transportu sprzętu nie wchodziło w rachubę – opowiada.
Innym razem kolega z kadry, Bill Bigham, zobaczył go śpiącego na przednim siedzeniu samochodu na parkingu siłowni. – Później napisał do mnie, że widział mnie wcześniej, ale wyglądałem, jakobym był w jakimś medytacyjnym transie, więc nie chciał mi przeszkadzać – śmieje się Udo-Udoma.
Tę część swojej historii upublicznił dopiero po zdobyciu nagrody USA Team Handball Athlete of the Year w 2022 roku. – Żaden z chłopaków nie wiedział wcześniej, że mieszkałem w samochodzie, gdy razem podróżowaliśmy po świecie i zdobywaliśmy mistrzostwa – mówi.
Rady dla siebie i innych
Gdyby mógł cofnąć się w czasie i dać sobie radę na początku kariery, powiedziałby: „Staniesz się legendą jako zawodnik na piasku i twórca poza nim, ale niektórzy ludzie nie zrozumieją do końca twojej wizji – i to jest w porządku".
Dla tych, którzy myślą o rozpoczęciu przygody z piłką ręczną plażową, ma konkretne wskazówki: – Przeczytajcie regulamin IHF Beach Handball i budujcie konstruktywne relacje z sędziami IHF. Musicie być świadomi dyrektyw, jakie sędziowie otrzymują na bieżące zawody, w porównaniu z ostatnim turniejem, w którym graliście.
Na koniec dodaje filozoficzną refleksję: – Precyzja pokonuje siłę, a wyczucie czasu pokonuje szybkość.
Wspomnienia i przyszłość
Wśród najważniejszych wspomnień Udo-Udoma wymienia trzy kolejne obrony podczas rzutów karnych w finale mistrzostw NACHC w 2024 roku, które zapewniły złoto przeciwko gospodzarzom, oraz grę w 17 krajach z reprezentacją USA w latach 2016-2024.
Szczególnie zapamiętał moment po zdobyciu nagrody MVP na mistrzostwach NORCA w 2019 roku na Trynidadzie i Tobago. – Po ceremonii zamknięcia wszyscy wrócili busem do hotelu z wyjątkiem naszej męskiej drużyny, która została świętować w Saith Chaguanas Park. Zarapowałem kilka zwrotek z anegdotami z turnieju i wewnętrznymi żartami z kadry, ku miłemu zaskoczeniu wszystkich – zespół nigdy wcześniej nie słyszał, jak rapuję.
Niedługo potem został pierwszym zawodnikiem z Ameryki Północnej, który zagrał i zdobył medal w finałach ebt (European Beach Tour). Kevin Hart i Snoop Dogg przedstawili go w programie NBC Olympic Highlights, gdzie pokazano jego treningi piłki ręcznej plażowej z kolegami z południowej Kalifornii.
Globalna wizja
Dla przyszłości dyscypliny Udo-Udoma ma prostą wizję: – Chcę po prostu, żeby jak najwięcej ludzi na świecie grało i doceniało radość z rzucania piłki do bramki – czy to na piasku, ziemi, śniegu, na ulicy, w hali, na trampolinach czy w powietrzu.
Porównuje potencjał piłki ręcznej do futbolu: – Piłka nożna jest najpopularniejszym sportem zespołowym na świecie, a jej istota polega na użyciu części ciała innej niż ręce, aby umieścić piłkę w bramce. Piłka ręczna, która polega na użyciu części ciała innej niż nogi poniżej kolana, powinna być równie, jeśli nie bardziej, dostępna. Jeśli IHF przyjmie otwartość na wszystkie narody i nawierzchnie, jaką futbol ma poza swoją główną dyscypliną, sport mógłby rosnąć wykładniczo w popularności, szczególnie na dużych rynkach jak Chiny i Stany Zjednoczone.
Nadal mentoruje młodszych byłych kolegów z kadry w Kalifornii i śledzi sport na całym świecie. – Rozgrzewa mi serce, kiedy widzę młode talenty wprowadzające innowacje, jak w tym roku mój były międzynarodowy rywal Santi Vidondo z Argentyny wykonujący obroty z fintami i strzałami lewą ręką po obrocie – opowiada.
Dorobek Ebiye Jeremy'ego Mabintona Udo-Udomy:
- 2016-2024: reprezentacja USA, ponad 130 występów
- 2015: srebro – American Open Beach Handball Championship
- 2016: złoto – Mistrzostwa Panamerykańskie
- 2018: brąz – Mistrzostwa Panamerykańskie
- 2019: złoto, MVP, drużyna gwiazd – Mistrzostwa NORCA
- 2020: sportowiec miesiąca – International World Games Association (czerwiec)
- 2021: brąz – Finały EHF European Beach Handball Tour
- 2021: srebro – EHF European Beach Handball Champions Cup
- 2022: złoto – Mistrzostwa NACHC
- 2022: piłkarz plażowy roku – USA Team Handball Awards
- 2024: złoto – Mistrzostwa NACHC
- 2024: drużyna gwiazd – IHF Beach Handball Showcase, Igrzyska Olimpijskie Paryż 2024
Ebiye Udo-Udoma jest aktywny w mediach społecznościowych jako @HandballNinja na Facebooku, TikToku, YouTube, Instagramie i X.
Źródło: ihf.info