Mistrzostwa Szwecji juniorów (USM) to nie tylko sportowa rywalizacja – to także bezcenny termometr pokazujący kondycję szwedzkiej piłki ręcznej. Nikt nie przyjrzał się temu tak dokładnie jak Toni Johansson, specjalista ds. rozwoju elity w Szwedzkim Związku Piłki Ręcznej.
W ciągu ostatnich dwóch lat Johansson przeanalizował 72 mecze z finałowych etapów rozgrywek w kategoriach U16 i U18, zarówno chłopców, jak i dziewcząt. Nie była to powierzchowna obserwacja – każda akcja, każda decyzja została rozłożona na czynniki pierwsze. Ekspert badał wszystko: skąd padają rzuty, jak skuteczne są zakończenia, ile jest błędów technicznych, jak zespoły wykorzystują przewagę liczebną i jak szybko przechodzą z obrony do ataku. Co najważniejsze – porównał te dane z poziomem międzynarodowych mistrzostw młodzieżowych.
Gra siedem na sześć – popularny, ale nieskuteczny patent
Jedna z najbardziej wyrazistych obserwacji dotyczy gry z bramkarzem w polu, która staje się coraz powszechniejsza nawet na poziomie juniorskim. Problem w tym, że choć Szwedzi chętnie po nią sięgają, efektywność pozostawia wiele do życzenia.
– Statystyki pokazują, że siedem na sześć jest wykorzystywane niemal równie często w kategorii U18 dziewcząt co chłopców, ale skuteczność jest za niska. Widzimy zaledwie 44 procent pozytywnego wyniku u chłopców i 41 procent u dziewcząt – wskazuje Johansson.
Te liczby mówią więcej niż tylko o procentach. Pokazują trend, w którym młodzi sięgają po zaawansowane narzędzia taktyczne, ale ich wykonanie jeszcze nie dorasta do zamierzeń.
Skrzydłowi – jest nad czym pracować
Kolejny obszar wymagający poprawy to gra na pozycjach skrzydłowych. Podczas gdy międzynarodowa czołówka osiąga skuteczność na poziomie 75-80 procent z tych pozycji, szwedzkie statystyki wyglądają znacznie słabiej.
– U dziewcząt lewe skrzydło miało 36 procent skuteczności, a prawe 44 procent. U chłopców jest nieco lepiej, ale wciąż daleko od poziomu międzynarodowego – zauważa Johansson.
To dane, które rodzą pytania o technikę, podejmowanie decyzji i treningi. Będzie ciekawie obserwować, czy tegoroczne mistrzostwa przyniosą poprawę w tym elemencie.
Obrona idzie do przodu
Na szczęście analiza nie przynosi samej krytyki. Są też wyraźne postępy, szczególnie w grze obronnej. Współczesna piłka ręczna stawia przed obrońcami coraz wyższe wymagania: mobilność, wyczucie czasu, technika i umiejętność wygrywania pojedynków w różnych sytuacjach. I właśnie tutaj szwedzka młodzież pokazuje progres.
– Widzimy coraz więcej utalentowanych obrońców, którzy opanowali różne techniki i potrafią skutecznie działać w pojedynkach jeden na jeden. To rozwój, który mnie cieszy i nad którym aktywnie pracujemy – mówi Johansson.
Nie wszystko jednak błyszczy. Podczas gdy obrona środkowa często przyciąga uwagę, jedna pozycja wyraźnie pozostaje w tyle.
– Gra na pozycji numer jeden to wyzwanie. To skomplikowana rola, która często zostaje w cieniu centralnej obrony. Zewnętrzni obrońcy nie otrzymują takiej samej uwagi na treningach i tu musimy podnieść poziom wiedzy – podkreśla ekspert.
Tempo rośnie, ale brakuje gry zespołowej
Trenerzy kadr narodowych potwierdzają obserwacje Johanssona. Sarah Fransson, szkoleniowiec reprezentacji U16 dziewcząt, zauważa, że tempo i szybkie przejścia stały się kluczowym elementem młodzieżowej piłki ręcznej.
– Presja w przejściach zdecydowanie wzrosła. Drużyny naprawdę chcą kontrować i szybko iść do przodu, wiele rozstrzyga się we wczesnej fazie ataków. Ale to wciąż indywidualne umiejętności przesądzają o wyniku – podkreśla Fransson.
W jej ocenie dzisiejsi zawodnicy są szkoleni inaczej niż poprzednie pokolenia.
– Dużo inwestuje się w technikę indywidualną, przebijanie się i pojedynki. Nie ma już tylu ciężkich rzutów jak kiedyś, większy nacisk kładzie się na wygrywanie własnej sytuacji – dodaje.
Frenne Båverud, jeden z dwóch trenerów kadry U18 dziewcząt (obok Caroline Friberg), dostrzega podobną tendencję, ale wskazuje też na ryzyko.
– Imponujące jest, jak umiejętni są dzisiejsi zawodnicy, praktycznie wszyscy potrafią strzelać i przebijać się. Ale moim zdaniem w obronie brakuje elementu kolektywnego, wspólnego rozwiązywania sytuacji jako zespół – zaznacza Båverud.
Jego zdaniem trend jest logiczny, ale przyszłość może przynieść zmianę.
– Wiele skupiało się na jednostce i teraz to działa. Ale sądzę, że wahadło zacznie się wychylać z powrotem w stronę rozwiązań kolektywnych, zarówno w ataku, jak i obronie.
Björn Sätherström, trener kadry U18 chłopców, dochodzi do podobnych wniosków. Śledząc rozwój przez lata, stwierdza, że szwedzka piłka ręczna produkuje zawodników z wysokim poziomem technicznym i taktycznym, ale to nie wystarcza.
– Jesteśmy na dobrej drodze jeśli chodzi o technikę i taktykę, wyłaniamy naprawdę dobrych indywidualistów. Ale musimy też lepiej kształcić zawodników zespołowych – podsumowuje Sätherström.
Źródło: handbollskanalen.se